Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Polski   English|
Zaloguj się
Nawiguj w górę

Odwiedź nas:

Rozliczanie instrumentów z rynku międzybankowego w KDPW_CCP

9 lutego br. wchodzi w życie obowiązek rozliczania w izbach rozliczeniowych typu CCP wybranych klas instrumentów pochodnych stopy procentowej nominowanych w PLN, będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym (tzw. rynek OTC). Obligatoryjność wynika z unijnych regulacji, a banki zobowiązane do rozliczeń tych transakcji poprzez izby CCP mogą skorzystać z oferty KDPW_CCP w tym zakresie – OTC_clearing.

Obowiązek rozliczania derywatów z rynku międzybankowego (OTC) przez izby rozliczeniowe typu CCP nakłada unijne Rozporządzenie EMIR oraz akty wykonawcze do niego.

Tabela 1. Rodzaje instrumentów, na które wszedł obowiązek rozliczania w CCP od 9 lutego 2017 r.

Autoryzacja KDPW_CCP zgodnie z rozporządzeniem EMIR

8 kwietnia 2014 r. KDPW_CCP uzyskała zezwolenie (tzw. autoryzację) Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) na oferowanie usług i prowadzenie działalności rozliczeniowej w Unii Europejskiej w zakresie następujących klas instrumentów finansowych:

  • papiery wartościowe udziałowe i dłużne nominowane w PLN - rynek zorganizowany;
  • instrumenty pochodne na stopy procentowe, waluty, instrumenty udziałowe i dłużne nominowane w PLN - rynek zorganizowany i OTC;
  • repo i sell/buy-back nominowane w PLN - rynek OTC.

 

9 sierpnia 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego rozszerzyła zakres zezwolenia o następujące instrumenty:

  • papiery wartościowe udziałowe i dłużne nominowane w EUR - rynek zorganizowany;
  • papiery wartościowe dłużne nominowane w PLN - rynek OTC;
  • instrumenty pochodne na stopy procentowe nominowane w EUR - rynek OTC.

 

Zgodnie z rozporządzeniem EMIR wszystkie działające w Unii Europejskiej izby rozliczeniowe do 15 września 2013 r. miały obowiązek złożyć w krajowym organie nadzoru wniosek autoryzacyjny. Potwierdzeniem wywiązania się danej izby z określonych wymogów jest jej autoryzacja, dokonywana przez krajowy organ nadzoru, po rekomendacji międzynarodowego Kolegium złożonego, m.in. z przedstawicieli banku centralnego oraz wybranych członków organów nadzorczych z innych krajów Unii Europejskiej oraz europejskiego nadzoru ESMA.

 

Usługa OTC_clearing
Rozliczanie transakcji w izbie KDPW_CCP odbywa się przy wykorzystaniu nowacji rozliczeniowej. Nowacja powoduje wstąpienie KDPW_CCP w prawa i obowiązki wynikające z transakcji przyjętej do rozliczenia - w wyniku zastosowania tego mechanizmu KDPW_CCP staje się stroną zobowiązaną bezpośrednio wobec uczestnika będącego stroną rozliczenia (transakcja pierwotna wygasa).

W ramach usługi OTC_clearing KDPW_CCP:

  • dokonuje rozliczeń transakcji;
  • pośredniczy w rozrachunku środków wynikającym z tych rozliczeń;
  • zarządza ryzykiem rozliczeniowym;
  • administruje zabezpieczeniami wnoszonymi do systemu gwarantowania rozliczeń;
  • bezpłatnie raportuje do repozytorium transakcji KDPW_TR.

 

Rys. 1. Usługa OTC_clearing

Usługa OTC_clearing została opracowana w ścisłej współpracy z sektorem bankowym i jest odpowiedzią na zgłaszane przez działające na lokalnym rynku podmioty, przy jednoczesnej pełnej zgodności z wymogami międzynarodowych regulacji i standardów.

Atuty KDPW_CCP

Warto podkreślić, że KDPW_CCP oferuje ten sam poziom jakości usług, co zagraniczne izby rozliczeniowe, a ponadto proponuje konkurencyjną cenę w połączeniu z indywidualnym podejściem do każdego klienta.

KDPW_CCP oferuje pełen zakres usług dla rozliczanych instrumentów finansowych oraz, co jest szczególnie istotne z punktu widzenia banków działających na polskim rynku, przyjmuje zabezpieczenia w walucie PLN i EUR oraz papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa. Ponadto izba KDPW_CCP posiada szereg mechanizmów zapewniających wysokie bezpieczeństwo rozliczeń, takich jak: dostęp do odpowiedniej płynności, utrzymywanie wysokich kapitałów własnych, segregacja pozycji i aktywów środków wniesionych przez uczestników oraz możliwość przeniesienia pozycji oraz zabezpieczeń klienta do innego uczestnika (porting).

Mając na celu pobudzanie aktywności rynku i dalszy wzrost płynności na rynku OTC, KDPW_CCP proponuje atrakcyjny system opłat, co w dalszej perspektywie może mieć także szczególne znaczenie przy wyborze przez klienta banku, który będzie dla niego pośrednikiem w dostępie do usług CCP (realizowanym poprzez usługę client clearing). Obowiązek centralnego rozliczania instrumentów pochodnych stopy procentowej nominowanych w PLN, będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym dla części klientów, wejdzie w życie już z dniem 9 lutego 2018 r.

 

Rys. 2. Atuty KDPW_CCP

 

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom uczestników rozliczających, KDPW_CCP przygotował zmiany w Regulaminie rozliczeń transakcji (obrót niezorganizowany), które umożliwią rozliczanie transakcji, dla których nie będzie naliczany depozyt zmienny, tj. variation margin w celu zabezpieczenia ekspozycji wynikającej z transakcji, lecz kwota rozrachunku w celu bieżącego rozliczenia transakcji. Pozwoli to bankom na uzyskanie jeszcze większych korzyści wynikających z rozliczania transakcji w KDPW_CCP w postaci niższych wymogów kapitałowych. Zmiany wejdą w życie po zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Rynek OTC w Polsce

Rynek pozagiełdowych finansowych instrumentów pochodnych w Polsce umożliwia instytucjom finansowym i przedsiębiorstwom zabezpieczanie się przed ryzykiem zmian stóp procentowych oraz kursów walutowych. Pozwala również na podejmowanie określonego rodzaju ryzyka rynkowego. Oprócz tego instrumenty pochodne generujące płatności zbliżone do płatności wynikających z bazowych instrumentów finansowych umożliwiają dokonywanie transakcji arbitrażowych.
Ze względu na zdecentralizowany charakter rynku OTC jego organizatorami i głównymi uczestnikami są banki. Wartość nominalna pozycji brutto banków krajowych na rynku pozagiełdowych instrumentów pochodnych na koniec 2015 r. wyniosła prawie 1,9 bln zł (dane NBP).

KDPW_CCP świadczy usługi rozliczania i gwarantowania rozliczeń derywatów OTC oraz transakcji repo od grudnia 2012 r. W ten sposób KDPW_CCP rozpoczęła obsługę transakcji rynku międzybankowego, mając przede wszystkim na celu ograniczenie ryzyka niewywiązania się stron z zobowiązań wynikających z zawartej transakcji oraz w konsekwencji pobudzenie tego segmentu rynku.
Aktualnie 16 największych banków działających na polskim rynku jest uczestnikami izby KDPW_CCP w obszarze OTC, a wartość rozliczonych przez nie transakcji z rynku międzybankowego w izbie przekroczyła wartość 200 mld zł.

Rys. 3. Wartość instrumentów OTC w PLN kierowanych do rozliczeń w KDPW_CCP (mln zł)