Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Nawiguj w górę

Warszawa, 1 lipca 2011 r.
 
KDPW_CCP – cele zadania, korzyści dla rynku
 
1 lipca 2011 r. nastąpiło przekazanie przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych spółce KDPW_CCP zadań dotyczących prowadzenia rozliczeń transakcji zawieranych na rynku regulowanym oraz w alternatywnym systemie obrotu i prowadzenia systemu zabezpieczania płynności rozliczeń. W strukturach samego KDPW pozostały funkcje z zakresu rozrachunku transakcji oraz centralnego depozytu papierów wartościowych. Wprowadzając tę zmianę Krajowy Depozyt wypełnia najwyższe międzynarodowe standardy oraz znacząco podnosi konkurencyjność polskiego rynku kapitałowego. Wydzielenie ze struktur KDPW izby rozliczeniowej jest efektem przyjętej pod koniec 2009 roku i realizowanej konsekwentnie Strategii Krajowego Depozytu na lata 2010-2013, która zakłada m.in. stworzenie nowego modelu biznesowego KDPW.
 
Głównym zadaniem izb rozliczeniowych jest prowadzenie rozliczeń transakcji z zastosowaniem mechanizmów, które pozwalają na systemowe obniżenie ryzyka niewywiązania się stron ze zobowiązań wynikających z zawartych transakcji. Na polskim rynku zadania te pełni izba utworzona przez Krajowy Depozyt – KDPW_CCP.
 
Wydzielenie ze struktur KDPW izby rozliczeniowej jest efektem przyjętej pod koniec 2009 roku i realizowanej konsekwentnie Strategii Krajowego Depozytu na lata 2010-2013, która wprowadza m.in. stworzenie nowy model biznesowy KDPW.
 
Strategia KDPW – wyzwania przyszłości
 
Kluczowym zadaniem realizowanej Strategii jest przygotowanie KDPW do działania w warunkach wzmożonej konkurencji zagranicznej oraz konsolidacji rynku. Strategia jest ukierunkowana na budowę pozycji regionalnej oraz konkurencyjności KDPW. Dokument powstał w oparciu o wnikliwą analizę głównych trendów zachodzących na międzynarodowych rynkach finansowych, doświadczenia i kompetencje Zarządu oraz kadry menedżerskiej KDPW. Strategia była szeroko konsultowana ze środowiskiem polskiego rynku kapitałowego.
Strategia prezentuje nowe podejście do wyzwań stojących przed Krajowym Depozytem, kładzie nacisk na aktywne budowanie pozycji Spółki w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej, wprowadzanie nowoczesnych usług odpowiadających potrzebom rynku lokalnego i rynków międzynarodowych. 
 
Jednym z kluczowych projektów Strategii KDPW jest utworzenie izby rozliczeniowej w oparciu o powszechnie stosowany na świecie model centralnego kontrpartnera – CCP. Pierwszym krokiem do utworzenia pełnej izby rozliczeniowej było powołanie do życia w maju 2010 r. instytucji Gwaranta Rozliczeń – spółki KDPW_CLEARPOOL, której zadaniem było gwarantowanie kapitałem własnym systemu wspierania płynności rozliczeń. Już ten krok został pozytywnie oceniony przez zagranicznych i krajowych inwestorów oraz doprowadził do podniesienia oceny Krajowego Depozytu w międzynarodowych ratingach.
 
Rys. 1. Kamienie milowe w rozwoju projektu utworzenia CCP
 
1.Izba rozliczeniowa KDPW_CCP.jpg
KDPW_CCP – główne zadania
 
Wśród zadań izby rozliczeniowej KDPW_CCP znajdują się następujące funkcje:
 
  • rozliczanie i gwarantowanie rozliczeń transakcji
  • zarządzanie ryzykiem rozliczeniowym
  • administrowanie zabezpieczeniami
 
Do wydzielanej izby rozliczeniowej KDPW_CCP przeniesiona została działalność z zakresu obsługi rozliczeń transakcji rynku kasowego i instrumentów pochodnych, zawieranych na rynku regulowanym i w alternatywnym systemie obrotu, a także projekty związane z możliwością dokonywania rozliczeń transakcji innych niż zawierane w obrocie zorganizowanym (np. rynek OTC). KDPW_CCP. rozlicza transakcje na Głównym Rynku GPW, rynku NewConnect, Catalyst, BondSpot, a także poee Rynku Energii GPW (poprzez giełdową izbę rozrachunkową GIR KDPW).
Ponadto izba KDPW_CCP zarządza ryzykiem rozliczeniowym. Wraz z rozpoczęciem działalności operacyjnej nastąpiło wdrożenie nowego systemu gwarantowania rozliczeń, Wprowadzony został model, w którym większe znaczenie mają zabezpieczenia zindywidualizowane (depozyty zabezpieczające), niż środki wspólne (fundusz rozliczeniowy). Ponadto wprowadzone zostało jednolite podejście do zarządzania ryzykiem w ramach rynków należących do tego samego kompleksu giełdowego. Nowy system oparty został o rozwiązania stosowane w innych instytucjach oferujących gwarancje rozrachunku transakcji, w szczególności o metodologię SPAN®.
 
KDPW_CCP – korzyści dla rynku
 
Funkcjonowanie na danym rynku izby rozliczeniowej, przynosi szereg korzyści zarówno bezpośrednim uczestnikom tego rynku jak i rynkowi finansowemu w szerokim rozumieniu. Do najważniejszych zalet związanych z powołaniem przez KDPW izby rozliczeniowej typu CCP należą:

 

  • ograniczenie ryzyka kontrpartnerów poprzez gwarantowanie transakcji przyjętych
    do rozliczenia przez KDPW_CCP;
  • zwiększenie efektywności zarządzania ryzykiem;
  • zwiększenie katalogu podmiotów uprawnionych do pełnienia roli uczestników rozliczających (w tym o podmioty zagraniczne, które do tej pory nie miały takiej możliwości);
  • poprawa postrzegania infrastruktury polskiego rynku kapitałowego przez polskie i zagraniczne instytucje finansowe;
  • zwiększenie zainteresowania polskim rynkiem kapitałowym;
  • możliwość rozwijania funkcjonalności dotyczących procesu rozliczeń i rozrachunku wg międzynarodowych standardów;
  • podjęcie współpracy z zagranicznymi CCP oraz Centralnymi Depozytami.

Nowacja i open offer

Zazwyczaj centralny kontrpartner – CCP – staje się stroną transakcji w wyniku zastosowania jednego z dwóch mechanizmów prawnych: nowacji lub open offer.

 

O nowacji mówimy wówczas, gdy oryginalna umowa zawarta na rynku pomiędzy stronami transakcji jest zastępowana dwiema umowami z CCP, w efekcie czego CCP staje się kupującym dla strony sprzedającej i sprzedającym dla strony kupującej.
 
Jeżeli natomiast umowa transakcji jest zawierana przez każdą ze stron transakcji (kupującego i sprzedającego) z centralnym kontrpartnerem (CCP) natychmiast po zestawieniu szczegółów transakcji na platformie transakcyjnej – mamy do czynienia z mechanizmem open offer. 
 
W polskim prawie brak jest szczegółowych uregulowań dotyczących zarówno nowacji, jak i open offer. W przypadku KDPW_CCP zastosowana została tzw. odpowiedzialność gwarancyjna CCP: umowa transakcji zawiera wskazanie technicznego kontrpartnera, a uruchomienie odpowiedzialności CCP następuje w przypadku niezapłacenia przez kontrahenta zobowiązań w terminie wskazanym w transakcji jako data rozrachunku. Istotne z punktu widzenia rozwoju polskiego rynku jest wprowadzenie do krajowych regulacji mechanizmów prawnych nowacji i open offer.

Tabela 1. Stosowanie nowacji i open offer w europejskich CCP
CCP
Nowacja
Open Offer
Eurex Clearing
Nie
Tak
SIX x-Clear
Nie
Tak
CCP.Austria
Nie
Tak
EMCF
Tak
Tak
Euro CCP
Tak
Nie
LCH Clearnet Ltd.
Tak
Tak
LCH Clearnet SA
Tak
Nie

 

Źródło: Opracowanie własne
 

 

 

 

KDPW_CCP – podstawy prawne działalności izby
 
Realizację zadań z zakresu m.in. prowadzenia centralnego depozytu papierów wartościowych, rozliczania i rozrachunku transakcji zawieranych na rynku regulowanym i w alternatywnym systemie obrotu, prowadzenia systemu zabezpieczenia płynności nakłada na Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi. Na jej podstawie (art. 48 ust. 7) KDPW może przekazać – w drodze umowy – wykonywanie określonych w Ustawie zadań spółce zależnej. 
 
Izba rozliczeniowa KDPW_CCP utworzona przez Krajowy Depozyt będzie wykonuje zadania z zakresu:
 
 
  • rozliczania transakcji zawieranych na rynku regulowanym;
  • rozliczania transakcji zawieranych w alternatywnym systemie obrotu;
  • rozliczania transakcji innych niż zawierane w obrocie zorganizowanym;
  • wykonywania funkcji giełdowej izby rozrachunkowej w zakresie transakcji zawieranych na giełdach towarowych;
  • prowadzenie systemu zabezpieczania płynności rozliczeń, w tym systemu gwarantowania rozliczeń transakcji zawartych na rynku regulowanym.
 
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi mówi również, że minimalna wysokość kapitału własnego spółki, której KDPW powierzył część swoich zadań wynosi 10 milionów złotych. KDPW_CCP dysponujee znacznie wyższym kapitałem - w wysokości 100 mln zł, który sukcesywnie będzie zwiększany.
 
Zgodnie z zapisami Ustawy o obrocie KDPW przekazał izbie rozliczeniowej KDPW_CCP aktywa wchodzące w skład funduszu rozliczeniowego oraz funduszy zabezpieczających ASO. KDPW_CCP przejął prawa i obowiązki wynikające z umów o uczestnictwo. Tym samym Uczestnicy rozliczający KDPW stali się Uczestnikami rozliczającymi CCP w zakresie prowadzenia rozliczeń oraz prowadzenia systemu zabezpieczania rozliczeń transakcji.
 
Izba rozliczeniowa KDPW_CCP działał w oparciu o Regulamin, który został zatwierdzony przez Komisję Nadzoru Finansowego. Ponieważ działalność KDPW_CCP prowadzona jest w oparciu o powierzenie prowadzenia rozliczeń przez KDPW, nie wymaga ona osobnego zezwolenia KNF.
 
____________________________________________
 
Dodatkowe informacje:
Dariusz Marszałek
T +48 22 537 91 29
K +48 605 96 96 26
E dariusz.marszalek@kdpw.pl
www.kdpwccp.pl
Ostatnia aktualizacja: 26-04-2012 Do góry